ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အကြား ၂၀၀၁ ခုနှစ်က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် ပင်လယ်ပြင်ဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU-2001) ကို ထိုင်းဘက်က တစ်ဖက်သတ်ဖျက်သိမ်းရန် စီစဉ်နေသည့်အပေါ် ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရက အထူးစိုးရိမ်မကင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် ထိုသို့ပြုလုပ်ပါက နှစ်နိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုစိတ်ဓာတ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ MoU သည် ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့အတွင်းရှိ နှစ်နိုင်ငံပိုင်နက် ထပ်နေသော ဧရိယာ (Overlapping Claims Area - OCA) စတုရန်းကီလိုမီတာ ၂၆,၀၀၀ အတွင်းရှိ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ အရင်းအမြစ်များကို အတူတကွ ဖော်ဆောင်ရန်နှင့် နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ရန်အတွက် အဓိကမူဘောင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုင်းအမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ (NSC) က အဆိုပါ သဘောတူညီချက်ကို ဖျက်သိမ်းရန် အကြံပြုထားကြောင်း ထိုင်းဒုဝန်ကြီးချုပ် အနူတင် ချန်ဗီရာကူးလ်က ပြောကြားခဲ့ပြီးနောက် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ယခုကဲ့သို့ တုံ့ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုင်းဘက်မှ တာဝန်ရှိသူအချို့က ၂၃ နှစ်ကြာသော်လည်း တိုးတက်မှုမရှိသည့်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ ပင်လယ်ပြင်ဥပဒေ (UNCLOS) မူဘောင်အောက်တွင်သာ အသစ်ပြန်လည်ညှိနှိုင်းရန် လိုလားနေသော်လည်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားဘက်ကမူ ဤ MoU သည်သာ ဒေသတွင်းစွမ်းအင်လုံခြုံရေးအတွက် အခိုင်မာဆုံးသော လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်နေကြောင်း သိရသည်။
